- Pomnik, taki jak ten na ocalonym fragmencie cmentarza żydowskiego w Pile, jest nie tylko wyrazem szacunku dla ludzi pochowanych w tym miejscu, lecz także narzędziem skupiania uwagi na tym, co było kiedyś i co już nie wróci, ale co teraz może służyć jako memento, ostrzeżenie, upomnienie i przestroga. Pomnik będzie nam pomagać w zachowaniu więzi z przeszłością i także z przyszłością. Nie można myśleć o przyszłości bez myślenia o przeszłości. Pomnik zachęca do poznania historii miasta i jego mieszkańców. Skłania do refleksji nad fragmentem cmentarnego muru i kilkoma ocalonymi macewami - mówiła prof. Galbraith.

Uroczystości symbolicznego odsłonięcia poprzedziła krótka akademia w Szkole Policji. Okolicznościowy wykład wygłosiła prof. Marysia Galbraith z Uniwersytetu Alabamy, która zajmuje się m.in. dziedzictwem kultury żydowskiej w Polsce.

Po krótkim wykładzie uroczystości przeniosły się na plac przed Szkołą Policyjną, gdzie odbyło się odsłonięcie pomnika. Wzięli w niej udział pilscy włodarze, duchowni różnych wyznań chrześcijańskich z Piły i okolic, członkowie gmin żydowskich oraz naczelny rabin Polski, Michael Schudrich.

- Kiedy trafimy na dobre serce, zawsze się znajdzie jakieś rozwiązanie. Serdecznie dziękuję Pile za to upamiętnienie narodu żydowskiego - dziękował rabin.

Pomnik, postawiony staraniem Szkoły Policji i gminy Piła, upamiętnia XVII-wieczny cmentarz żydowski. Na terenie dawnego kirkutu, zniszczonego przez nazistów podczas II wojny światowej, dziś znajdują się pomieszczenia dydaktyczne.

- Starałem się, aby pomnik był oszczędny i minimalistyczny w formie, ale jednocześnie pełen treści. Najważniejszym elementem przekazu uczyniłem napis eksponujący religijny i historyczny charakter monumentu: „Jak pamiętamy, tak będziemy pamiętani”. Granitowa płyta ma kształt gwiazdy Dawida i stanowi jednoznaczny symbol narodowościowy - opowiada o pomniku prof. Janusz Marciniak, autor projektu.